Wiesz, że osoba z Twojego otoczenia padła ofiarą hejtu? Oto, co możesz zrobić:

1. Zainicjuj rozmowę na ten temat.
Zapytaj tę osobę, czy nie chciałaby Ci o czymś opowiedzieć. Powiedz, że może liczyć na Twoją pomoc, jeżeli będzie jej potrzebaować.

2. Jeżeli wie, że padła ofiarą hejtu, wysłuchaj wszystkiego, co ma do powiedzenia.
Nie oceniaj, w tym momencie ważne jest jej dobro, a nie Twoje zdanie na temat tej sytuacji. Powstrzymaj się więc od oceniających pytań takich jak: „czy musiałeś/aś robić to w ten sposób?”, „nie wiedziałaś/eś, że takie zachowanie może prowokować?”, „po co Ci to było?”. W takiej chwili liczy się komfort osoby, która doświadczyła agresji, a nie Twoje zdanie na temat tej sytuacji. Pokieruj rozmową tak, by poznać cały kontekst sprawy oraz by ustalić, z jakiego rodzaju hejtem macie do czynienia. Oceń, czy istnieje ryzyko, że hejt przerodzi się w inne formy agresji.

3. Jeżeli osoba nie wie, że padła ofiarą hejtu (np. w Internecie krążą treści na jej temat, ale są udostępniane na stronach, których ta osoba nie odwiedza), wspomnij o tym, że widziałeś pewne materiały, które powinna zobaczyć ze względu na to, że jej dotyczą.
Upewnij się, że podczas prezentacji treści nieprzyjemnych dla tej osoby jesteś w stanie zapewnić jej możliwie jak najbardziej komfortową atmosferę (zaproponuj coś do picia, usiądźcie wygodnie, zachowuj kontakt wzrokowy, udziel potrzebnego wsparcia i jeśli będzie to potrzebne, stwórz przestrzeń, w której będzie mogła pobyć sama).

4. Skontaktujcie się z organizacją pomagającą osobom doświadczającym hejtu lub mowy nienawiści.
Zastanówcie się, czy i jakie kroki prawne jesteście w stanie podjąć, ale przede wszystkim zareagujcie. Zabezpieczcie dowody i postarajcie się, by niepożądane treści zniknęły z Internetu.

Skorzystajcie z poniższych wskazówek:

  • Zrób zrzut ekranu (PrtScr lub CMD+shift+3 na Macu).

Śledczy będą mieli możliwość wglądu do zgłaszanej treści nawet wtedy, gdy zostanie ona usunięta – dotyczy to szczególnie treści zamieszczanych w portalach społecznościowych lub na stronach, które są na bieżąco moderowane. Zadbaj o to, by na grafice powstałej po zrobieniu zrzutu ekranu adres URL strony był widoczny w całości. Na wszelki wypadek zapisz go oddzielnie. Jeżeli materiału jest dużo, warto rozważyć zapisanie strony do formatu PDF – taka opcja dostępna jest w wielu przeglądarkach.

  • Poproś administratora strony lub portalu o usunięcie treści.

W przypadku treści umieszczanych na tradycyjnych stronach internetowych skuteczną metodą zgłoszenia obraźliwych treści jest wiarygodna wiadomość wysłana do administratora – wzór do ściągnięcia na naszej stronie. Do zgłaszania treści na portalach społecznościowych służy tzw. „report button”. O tym, jak zgłaszać obraźliwe treści na największych portalach społecznościowych, dowiesz się z materiałów edukacyjnych, które przygotowaliśmy.

  • Zgłoś sprawę organom ścigania.

Warto wówczas powołać się na konkretny przepis prawa.

W przypadku ataków skierowanych wobec konkretnej osoby, zastosowanie może mieć jeden z następujących artykułów kodeksu karnego:

  • art. 190 – groźba karalna;
  • art. 190a – podszywanie się pod inną osobę w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej (dotyczy np. zakładania fałszywych profili w portalach społecznościowych);
  • art. 212 – zniesławienie (dotyczy rozpowszechniania fałszywych informacji);
  • art. 216 – zniewaga (dotyczy rozpowszechniania obraźliwych informacji na temat danej osoby, kierowania wyzwisk pod jej adresem).

Karalne jest również nakłanianie do popełnienia przestępstwa:

  • art. 18 §2 KK – dotyczy podżegania konkretnej osoby do popełnienia czynu zabronionego;
  • art. 255 KK – dotyczy publicznego nawoływania do popełnienia przestępstwa oraz publicznego pochwalania przestępstwa.

Jeżeli dochodzi do znieważenia osoby ze względu na przynależność rasową, narodową, etniczną czy wyznaniową lub mamy do czynienia z nawoływaniem do nienawiści na tym tle, zastosowanie mogą mieć również:

  • art. 256 KK – dotyczy publicznego propagowania totalitarnego ustroju państwa oraz nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość;
  • art. 257 KK – dotyczy publicznego znieważania lub naruszenia nietykalności cielesnej grupy osób lub osoby z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu bezwyznaniowości.

Jeżeli treść hejtu umieszczana jest w przestrzeni publicznej i ma on charakter wulgarny, autora treści można podciągnąć do odpowiedzialności na podstawie art. 141 Kodeksu wykroczeń, dotyczącego umieszczania w miejsc publicznym nieprzyzwoitego ogłoszenia, napisu lub rysunku. Artykuł ten dotyczy również używania wulgarnych słów i wyzwisk.

Jeżeli w bliską Ci osobę kierowane są groźby (zwłaszcza wtedy, kiedy osoby, które kierują je w jej stronę, utrzymują, że wiedzą, gdzie mieszka lub zdradzają inne szczegóły wskazujące na to, że dysponują pogłębioną wiedzą na temat życia bliskiej Ci osoby), ma prawo wystąpić o ochronę osobistą. Ze stosownym wnioskiem należy zwrócić się do komendanta wojewódzkiego policji (w przypadku Warszawy – do Komendanta Stołecznego Policji). Wzór wniosku o ochronę znajdziesz na naszej stronie.

Jeżeli możesz, wyręcz swojego znajomego w obowiązku osobistego stykania się z hejtem pod własnym adresem – zaproponuj pomoc w sortowaniu i archiwizacji jego e-mailowej korespondencji, aby ograniczyć jego kontakt z hejterskimi wiadomościami.

Pozostańcie w stałym kontakcie. Zaproponuj znajomemu skorzystanie z pomocy psychologicznej. Daj mu przestrzeń, ale nie zostawiaj go z tym problemem samego! Nawet jeśli sprawa trochę ucichnie, on ciągle potrzebuje Twojego wsparcia.


 

Skrócona wersja poradnika dla ofiar i świadków hejtu – pobierz PDF TUTAJ.


 

SKRÓCONA WERSJA PORADNIKA DLA ŚWIADKA:

HEJTSTOP swiadek ofiara 5