Zarówno mowa nienawiści, jak i zwykły hejt to zjawiska powszechne. Mogą dotknąć każdego z nas. Nie zastanawiaj się, dlaczego to spotkało akurat Ciebie. Problem nie leży w Tobie, ale w osobach, które posługują się językiem nienawiści. Nie daj się zastraszyć – tym osobom na tym właśnie zależy! Jeżeli ktoś grozi Ci za pośrednictwem maila, Facebooka czy jakiegokolwiek innego portalu, rozpowszechnia kompromitujące Cię materiały lub udostępnia Twój wizerunek bez twej zgody, radzimy podjąć tych kilka prostych kroków:

1. Zrób zrzut ekranu (klawisze FN+PrtScr dla Windowsa lub CMD+Shift+3 na Macu).

Śledczy będą mieli możliwość wglądu do treści nawet wtedy, gdy zostanie usunięta – dotyczy to szczególnie treści zamieszczanych w portalach społecznościowych lub na stronach, które są na bieżąco moderowane. Zadbaj o to, by na grafice powstałej po zrobieniu zrzutu ekranu adres URL strony był widoczny w całości. Na wszelki wypadek zapisz go oddzielnie. Jeżeli materiału jest bardzo dużo, warto rozważyć zapisanie strony do formatu PDF – taka opcja dostępna jest w wielu przeglądarkach.

2. Poproś administratora strony lub portalu o usunięcie treści.

Jeżeli znajduje się na portalu internetowym, skuteczną metodą zgłoszenia obraźliwych treści jest wiarygodna wiadomość wysłana do administratora – wzór do ściągnięcia na naszej stronie. Do zgłaszania treści na portalach społecznościowych służy tzw. „report button”. O tym, jak zgłaszać obraźliwe treści na największych portalach społecznościowych, dowiesz się z materiałów edukacyjnych, które przygotowaliśmy.

3. Zgłoś sprawę organom ścigania.

Warto wówczas powołać się na konkretny przepis prawa.
W przypadku ataków wobec konkretnej osoby, zastosowanie może mieć jeden z następujących artykułów kodeksu karnego:

  • art. 190 – groźba karalna;
  • art. 190a – podszywanie się pod inną osobę w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej (dotyczy np. zakładania fałszywych profili w portalach społecznościowych);
  • art. 212 – zniesławienie (dotyczy rozpowszechniania fałszywych informacji);
  • art. 216 – zniewaga (dotyczy rozpowszechniania obraźliwych informacji na temat danej osoby, kierowania wyzwisk pod jej adresem).

Karalne jest również nakłanianie do popełnienia przestępstwa:

  • art. 18 §2 KK – dotyczy podżegania konkretnej osoby do popełnienia czynu zabronionego;
  • art. 255 KK – dotyczy publicznego nawoływania do popełnienia przestępstwa oraz publicznego pochwalania przestępstwa.

Jeżeli treść hejtu umieszczana jest w przestrzeni publicznej i ma on charakter wulgarny, autora treści można podciągnąć do odpowiedzialności na podstawie art. 141 Kodeksu wykroczeń, dotyczącego umieszczania w miejsc publicznym nieprzyzwoitego ogłoszenia, napisu lub rysunku. Artykuł ten dotyczy również używania wulgarnych słów i wyzwisk.

Więcej informacji na temat treści oraz przykładów zastosowania wymienionych paragrafów znajdziesz na naszej stronie.

Jeżeli dochodzi do znieważenia osoby ze względu na przynależność rasową, narodową, etniczną czy wyznaniową lub gdy mamy do czynienia z nawoływaniem do nienawiści na tym tle, zastosowanie mogą mieć również:

  • art. 256 KK – dotyczy publicznego propagowania totalitarnego ustroju państwa oraz nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość;
  • art. 257 KK – dotyczy publicznego znieważania lub naruszenia nietykalności cielesnej grupy osób lub osoby z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu bezwyznaniowości.

Jeżeli w Twoją stronę kierowane są groźby (zwłaszcza wtedy, kiedy osoby, które kierują je w Twoją stronę, utrzymują, że wiedzą, gdzie mieszkasz lub znają szczegółowe informacje o Tobie), masz prawo wystąpić o ochronę osobistą. Ze stosownym wnioskiem należy zwrócić się do komendanta wojewódzkiego policji (w przypadku Warszawy – do Komendanta Stołecznego Policji). Wzór wniosku o ochronę znajdziesz na naszej stronie.

4. Możesz również wytoczyć proces cywilny.

Treści skierowane w Twoim kierunku mogą być potraktowane jako naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego). W przypadkach dotyczących mowy nienawiści i hejtu może dochodzić przede wszystkim do znieważenia, naruszenia czci, godności osobistej, swobody sumienia, nazwiska lub pseudonimu czy też wizerunku. Do złożenia zawiadomienia w tej sprawie nie jest potrzebne pośrednictwo policji ani prokuratury. Musisz jednak dysponować danymi osoby, którą wskazujesz – w aktualnym porządku prawnym nie jest możliwe składanie tzw. „ślepych pozwów”. Potrzebne będą przynajmniej imię i nazwisko oraz adres osoby, która narusza Twoje dobra osobiste. Jeżeli nie dysponujesz tymi danymi, możesz zwrócić się do prokuratury z wnioskiem o ich ustalenie.

Jeśli po Twoim zgłoszeniu nic się nie dzieje lub jeśli dostrzegasz jakieś nieprawidłowości (np. policjant prowadzący sprawę zachował się względem Ciebie niewłaściwie – obraził Cię, rzucał kąśliwe uwagi), możesz skontaktować się z jedną z następujących instytucji:

Pamiętaj!

Temida nie działa z prędkością geparda. Nawet jeżeli dojdzie do ukarania sprawców, hejt zostawia po sobie trwały ślad. Nie zachowuj problemu dla siebie. Łatwiej jest przeżywać trudne chwile w towarzystwie osób, które będą dla nas wsparciem. Porozmawiaj o tym z bliskimi osobami – z kimś ze swojej rodziny, z przyjacielem, ze znajomym, z osobą życzliwą. Musisz pamiętać, że niezależnie od tego, ile negatywnych rzeczy na swój temat się naczytasz, zawsze są osoby, którym na tobie zależy. Warto też poszukać pomocy u profesjonalisty. Psycholog być może jako jedyny jest w stanie spojrzeć na Twoją sytuację z dystansem. Dla bliskich z Twojego otoczenia ważne jest, by udzielić ci wsparcia, jednak mogą oni potraktować całą sprawę zbyt osobiście. Psycholog wie natomiast, jak Twoja sytuacja wygląda z perspektywy wiedzy o ludzkich zachowaniach. Poradzi Ci, jak się zachować w sytuacji, w której się znalazłeś.

Jeżeli istnieje taka możliwość, poproś zaufane osoby o monitorowanie treści na Twój temat. Staraj się nie robić tego osobiście – nie jesteś przecież ze stali. Czytanie oczerniających i wulgarnych materiałów na własny temat nie jest miłym doświadczeniem. O ile to możliwe, oszczędź sobie tego.

Ale przede wszystkim nie załamuj się i rób dalej to, co uważasz za słuszne. Weź dzień wolnego, odpocznij i idź dalej :)


Skrócona wersja poradnika dla ofiar i świadków hejtu – pobierz PDF TUTAJ.


SKRÓCONA WERSJA PORADNIKA DLA OFIAR HEJTU:

HEJTSTOP swiadek ofiara 6